Wrzodziejące zapalenie jelita grubego to przewlekła choroba zapalna jelita grubego o przebiegu nawrotowym. Proces zapalny obejmuje błonę śluzową odbytnicy i okrężnicy, prowadząc do biegunki z krwią oraz bólu brzucha. Choroba wymaga stałej kontroli gastroenterologa i leczenia podtrzymującego remisję.
- Obejmuje jelito grube, najczęściej rozpoczynając się w odbytnicy
- Typowym objawem jest biegunka z krwią i naglące parcie na stolec
- Diagnostyka opiera się na kolonoskopii i badaniu histopatologicznym
- Leczenie obejmuje pochodne 5-ASA, glikokortykosteroidy i dietę
Zobacz też: Choroba Leśniowskiego-Crohna – objawy, diagnostyka i leczenie przewlekłego zapalenia jelit
Na czym polega wrzodziejące zapalenie jelita grubego i jakie odcinki jelita obejmuje?
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego, określane również jako colitis ulcerosa, jest przewlekłym zapaleniem ograniczonym do jelita grubego.
Stan zapalny rozpoczyna się w odbytnicy i może szerzyć się w sposób ciągły na okrężnicę. W przeciwieństwie do innych chorób zapalnych jelit proces obejmuje głównie błonę śluzową.
Zapalenie prowadzi do powstawania nadżerek i owrzodzeń, które są przyczyną krwawienia z przewodu pokarmowego. Choroba przebiega z okresami zaostrzeń i remisji.
Jakie objawy są najbardziej charakterystyczne?
Najbardziej typowym objawem jest biegunka z krwią oraz naglące parcie na stolec.
Pacjenci często zgłaszają ból brzucha, zwykle zlokalizowany po lewej stronie brzucha, oraz uczucie niepełnego wypróżnienia. W przebiegu choroby może wystąpić utrata masy ciała, utrata apetytu i osłabienie.
Do objawów pozajelitowych należą bóle stawów, zmiany skórne oraz problemy z oczami i wątrobą. Przewlekłe krwawienia mogą prowadzić do niedokrwistości, a nasilona biegunka do odwodnienia.

Jak wygląda diagnostyka – kolonoskopia i badanie histopatologiczne?
Rozpoznanie ustala się na podstawie badań endoskopowych i histopatologicznych.
Kolonoskopia umożliwia ocenę rozległości zmian zapalnych oraz pobranie wycinków do badania histopatologicznego. W obrazie endoskopowym widoczne są przekrwienie, owrzodzenia i kruchość błony śluzowej.
Badanie histopatologiczne potwierdza obecność nacieku zapalnego ograniczonego do błony śluzowej. Regularne kontrole są istotne ze względu na zwiększone ryzyko raka jelita grubego przy wieloletnim przebiegu choroby.
Jakie są metody leczenia i rola diety?
Celem leczenia jest uzyskanie i utrzymanie remisji oraz zapobieganie powikłaniom.
Podstawę terapii stanowią pochodne 5-ASA, takie jak mesalazyna i sulfasalazyna, które działają przeciwzapalnie miejscowo w jelicie. W okresach zaostrzeń stosuje się glikokortykosteroidy.
Dieta lekkostrawna, a w okresach nasilenia objawów dieta ubogoresztkowa, może zmniejszać dolegliwości. W ciężkich przypadkach, opornych na leczenie farmakologiczne, rozważa się operację polegającą na usunięciu jelita grubego.
Stała opieka gastroenterologa oraz monitorowanie aktywności choroby pozwalają ograniczyć ryzyko powikłań i poprawić jakość życia pacjentów.

Sekcja pytań i odpowiedzi
Czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego jest wyleczalne?
Nie, choroba ma charakter przewlekły, ale możliwe jest osiągnięcie długotrwałej remisji.
Czy każda biegunka z krwią oznacza tę chorobę?
Nie, jednak taki objaw zawsze wymaga pilnej diagnostyki.
Czy dieta może zastąpić leczenie?
Nie, dieta wspomaga terapię, ale nie zastępuje leków przeciwzapalnych.
Czy choroba zwiększa ryzyko raka jelita grubego?
Tak, przy wieloletnim przebiegu ryzyko jest podwyższone, dlatego konieczne są regularne kontrole.
Źródła:
- Ungaro R et al. Ulcerative colitis. The Lancet.
- Ordás I et al. Ulcerative colitis. The Lancet.
- European Crohn’s and Colitis Organisation (ECCO). Guidelines on ulcerative colitis.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Ulcerative colitis management guidelines.
